Puantaj, bir çalışanın ay içindeki çalışma durumunun gün gün dökümüdür. Bordronun girdisi budur: ücret hesabı puantajdan beslenir, dolayısıyla puantajdaki her hata ücrete yansır.
Hesabın özü basit görünür — giriş ve çıkış saatini çıkarırsınız. Zorluk, o çıkarma işleminin öncesinde ve sonrasında verilen kararlardadır.
Bir günün alabileceği değerler
Puantajda her gün bir duruma karşılık gelir ve bu durumların her birinin ücret karşılığı farklıdır:
- Tam çalışma.
- Eksik çalışma: geç giriş, erken çıkış ya da yarım gün.
- Ücretli izin — çalışılmamıştır ama ücretlidir.
- Ücretsiz izin ve raporlu gün — SGK'ya eksik gün olarak bildirilir.
- Hafta tatili ve resmî tatil.
- Devamsızlık.
- İstihdam dışı: ay ortası giriş ya da çıkış.
Çalışma süresini bulmak
Ham süre, çıkış saatinden giriş saatinin çıkarılmasıyla bulunur. Bu sayı doğrudan puantaja girmez; önce dört karardan geçer.
Mola: işyerinde mola için kart basılmıyorsa, belirli bir süreyi aşan günlerden ara dinlenme süresi düşülür. Düşülmezse çalışma süresi olduğundan fazla görünür.
Tolerans: birkaç dakikalık gecikmenin ihlal sayılıp sayılmayacağı. Tanımlı bir tolerans adildir çünkü herkese aynı uygulanır; tanımsız bir tolerans, kişiye göre değişen bir uygulamadır.
Yuvarlama: süre hangi dilime ve hangi yöne yuvarlanacak. Burada önemli olan oranın kendisi değil tutarlılığıdır — aynı kuralın her ay aynı uygulanması.
Gün sınırı: gece yarısını geçen bir vardiyanın hangi güne yazılacağı. Bu karar verilmezse vardiya bölünür ve iki gün de eksik görünür.
Elle tutulan puantajda en sık beş hata
- Gece vardiyasının iki güne bölünmesi; her iki günün de eksik sayılması.
- Çalışılmayan resmî tatile tatil primi yazılması. Prim yalnız fiilen çalışılan tatile aittir.
- Ayın ortasında alınan raporda, henüz gelmemiş günlerin devamsız sayılması.
- Hafta tatilinde yapılan çalışmanın normal fazla mesai gibi hesaplanması.
- Aynı dakikada iki kez okutulan kartın iki ayrı hareket sayılması ve günün yönünün şaşması.
Aynı veri, aynı sonuç
İyi bir puantaj hesabının ölçüsü deterministik olmasıdır: aynı hareket verisi her hesaplamada aynı sonucu üretmeli. Bu, kulağa geldiğinden daha zor bir şarttır; sıralama, yuvarlama ve kural sürümlerinin hepsinin sabit olması gerekir.
Pratik bir doğrulama yöntemi var: geçmiş bir ayı — kuruşu kuruşuna bilinen, ödenmiş bir ayı — yeni sistemde yeniden hesaplatın. Fark çıkarsa sebebi açıklanabilir olmalı. Sistem değiştirirken bir ay paralel yürütmenin asıl amacı budur.